Shloka 24
Aśvatthāmā’s Buddhi-Doctrine and Nocturnal Incursion Resolve (अश्वत्थाम्नः बुद्धिविचारः सौप्तिकसंकल्पश्च)
मैं दिव्य धनुष और दिव्य अस्त्रोंको धारण करता हूँ तो भी युद्धमें अपने पिताको अन्यायपूर्वक मारा गया देखकर यदि उसका बदला न लूँ तो वीरोंकी सभामें क्या कहूँगा? ।। सो5हमद्य यथाकाममं क्षत्रधर्ममुपास्य तम् । गन्तास्मि पदवीं राज्ञ: पितुश्चापि महात्मन:,“अतः आज मैं अपनी रुचिके अनुसार उस क्षत्रियधर्मका सहारा लेकर अपने महात्मा पिता तथा राजा दुर्योधनके पथका अनुसरण करूँगा
so 'ham adya yathākāmam kṣatradharmam upāsya tam | gantāsmi padavīṁ rājñaḥ pituś cāpi mahātmanaḥ ||
„Auch wenn ich den göttlichen Bogen und die göttlichen Waffen trage: Sehe ich im Krieg meinen Vater ungerecht erschlagen und nehme keine Rache, was soll ich in der Versammlung der Helden sagen? Darum werde ich heute, nach meinem eigenen Entschluss und gestützt auf dieses Kṣatriya-Dharma, den Weg des Königs und meines hochherzigen Vaters gehen.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how appeals to kṣatriya-dharma and honor can be used to justify violent retaliation; it frames revenge as ‘duty,’ revealing the ethical tension between personal grief, social expectations of warrior conduct, and the risk of adharma when vengeance becomes the motive.
Sañjaya reports a warrior’s vow: after seeing his father killed unjustly and recalling his own divine weapons, he resolves to act according to kṣatriya conduct and to follow the path taken by his father and by King Duryodhana—i.e., to pursue retribution in the aftermath of the great war.