Shloka 1
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
/ ऑपन-माज बक। डे सप्तदशो< ध्याय: अपने समस्त पुत्रों और सैनिकोंके मारे जानेके विषयमें युधिष्ठिरका और उत्तरमें श्रीकृष्णके द्वारा जी हित प्रतिपादन वैशम्पायन उवाच हतेषु सर्वसैन्येषु सौप्तिके तै रथैस्त्रिभि: | शोचन् युधिष्ठटिरो राजा दाशाहमिदमब्रवीत्
vaiśampāyana uvāca | hateṣu sarvasainyeṣu sauptike tair rathais tribhiḥ | śocan yudhiṣṭhiro rājā dāśārham idam abravīt ||
Vaiśampāyana sprach: Als in dem nächtlichen Überfall durch jene drei großen Wagenkrieger alle Heere erschlagen worden waren, wandte sich König Yudhiṣṭhira—vom Schmerz über die Verwüstung ergriffen—mit folgenden Worten an Dāśārha (Śrī Kṛṣṇa). Der Vers setzt den moralischen Rahmen: Das Nachspiel eines treulosen nächtlichen Gemetzels wird zum Anlass, über Dharma und die rechte Antwort auf Trauer und Entrüstung nachzusinnen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse introduces an ethical inquiry rather than stating a doctrine: catastrophic, morally troubling violence (a night massacre) prompts the righteous king to seek guidance from Kṛṣṇa. It frames the coming discussion around dharma—how to respond to grief, injustice, and the limits of retaliation.
After the Sauptika episode in which the camp is destroyed at night by three great fighters, Yudhiṣṭhira mourns the loss of the entire allied force and turns to Śrī Kṛṣṇa (Dāśārha) to speak—setting up Kṛṣṇa’s response and counsel in the verses that follow.