Shloka 11
Brahmaśirastra-pratisaṃhāra — Retraction and redirection of the supreme weapon
Sauptika Parva, Adhyāya 15
द्रौणिरप्यथ सम्प्रेक्ष्य तावृषी पुरत: स्थितौ । न शशाक पुनर्घोरमस्त्रं संहर्तुमोजसा,अश्वत्थामाने भी जब उन ऋषियोंको अपने सामने खड़ा देखा तो उस घोर अस्त्रको बलपूर्वक लौटा लेनेका प्रयत्न किया, किंतु वह उसमें सफल न हो सका
drauṇir apy atha samprekṣya tāv ṛṣī purataḥ sthitau | na śaśāka punar ghoraṁ astram saṁhartum ojasā ||
Vaiśampāyana sprach: Als Aśvatthāman, der Sohn Droṇas, jene beiden Weisen vor sich stehen sah, versuchte er mit Gewalt, die furchtbare Waffe, die er entfesselt hatte, zurückzuziehen und zurückzurufen; doch er vermochte sie nicht wieder zu zügeln.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights moral causality: once a catastrophic act is set in motion—especially through rage and adharma—it may not be reversible by mere physical power. True restraint requires inner discipline and respect for higher dharmic authority, symbolized by the sages.
Aśvatthāman (Drauṇi), after seeing two sages standing before him, tries to forcibly withdraw the terrible weapon he has deployed. Despite his effort, he cannot recall or restrain it, indicating the weapon’s uncontrollable momentum and his loss of mastery over it.