Shloka 19
Book 10, Adhyāya 12: Aśvatthāmā’s Request for the Cakra and the Brahmaśiras Context
इस प्रकार श्रीमहाभारत सौप्तिकपर्वके अन्तर्गत ऐषीकपरवनें अश्वत्थामाके वधके लिये भीमसेनका प्रस्थानविषयक ग्यारहवाँ अध्याय पूरा हुआ,यच्छकनोषि समुद्यन्तुं प्रयोक्तुमपि वा रणे । तद् गृहाण विनास्त्रेण यन्मे दातुमभीप्ससि “तुम मुझे जो अस्त्र देना चाहते हो, उसे दिये बिना ही रणभूमिमें मेरे जिस आयुधको उठा अथवा चला सको, उसे ही ले लो'
yach chhaknoṣi samudyantuṁ prayoktum api vā raṇe | tad gṛhāṇa vināstreṇa yan me dātum abhīpsasi ||
„Welche Waffe du zu heben vermagst, ja selbst im Kampf zu führen, die nimm — ohne dass ich sie dir förmlich als Wurfwaffe zu verleihen brauche. Nimm aus eigener Kraft die Rüstung und Waffen, die du vorgibst, von mir empfangen zu wollen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Martial entitlement is tied to proven capability and courage: in the ethics of kṣatriya conduct, one should claim only what one can actually bear and wield, especially in war where boasting or bargaining for weapons is morally suspect.
A speaker issues a direct battlefield challenge: instead of formally handing over a desired weapon (astra), he tells the opponent to take whichever weapon he can physically lift or use in combat—turning the request into a test of strength and readiness.