Shloka 3
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
अन्यं वृणीष्व पतिमाशु भाविनि यस्माद् दास््यं न लभसि देवनेन । अवाच्या वै पतिषु कामवृत्ति- नित्यं दास्ये विदितं तत् तवास्तु,सुन्दरी। अब तुम शीघ्र ही दूसरा पति चुन लो, जिससे झद्यूतक्रीड़ाके द्वारा तुम्हें फिर किसीकी दासी न बनना पड़े। पतियोंके प्रति इच्छानुसार बर्ताव तुम-जैसी स्त्रीके लिये निन्दनीय नहीं है। दासीपनमें तो स्त्रीकी स्वेच्छाचारिता प्रसिद्ध है ही, अत: यह दास्यभाव ही तुम्हें प्राप्त हो
anyaṁ vṛṇīṣva patim āśu bhāvini yasmād dāsyaṁ na labhasi devanenā | avācyā vai patiṣu kāmavṛttiḥ nityaṁ dāsye viditaṁ tat tavāstu, sundarī ||
Karna sprach: „Wähle rasch einen anderen Gemahl, o Schöne, damit du nicht abermals durch das Würfelspiel zur Sklavin eines anderen wirst. Ein Verhalten, das dem eigenen Begehren gegenüber den Gatten folgt, gilt bei einer Frau wie dir nicht als tadelnswert. Ja, im Zustand der Knechtschaft, so sagt man, sei die freie Wahl der Frau weithin bekannt — darum sei diese Sklaverei dein Los, o Holdselige.“
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a negative ethical example: it shows how power, gambling, and the language of ownership are used to justify humiliation and denial of a woman’s dignity. In the Mahabharata’s moral frame, such speech is aligned with adharma and becomes part of the causal chain leading to catastrophe.
In the Kuru court after Yudhishthira’s loss in the dice game, Draupadi is treated as won property and brought into the assembly. Karna speaks harshly, urging her to choose another husband and asserting that servitude makes such treatment ‘acceptable,’ intensifying the public humiliation central to the Sabha Parva crisis.