Shloka 21
सभा-पर्यवसान-प्रस्थानवचनम् | Counsel at the Point of Departure
युधिष्ठिरस्तु प्रश्नेडस्मिन् प्रमाणमिति मे मतिः । अजितां वा जितां वेति स्वयं व्याहर्तुमहति,ये द्रोणाचार्य आदि वृद्ध एवं धर्मज्ञ पुरुष भी सिर लटकाये शून्य शरीरसे इस प्रकार बैठे हैं; मानो निष्प्राण हो गये हों। मेरी राय यह है कि इस प्रश्नका निर्णय करनेके लिये धर्मराज युधिष्ठिर ही सबसे प्रामाणिक व्यक्ति हैं। तुम जीती गयी हो या नहीं? यह बात स्वयं इन्हें बतलानी चाहिये
yudhiṣṭhirastu praśne 'smin pramāṇam iti me matiḥ | ajitāṃ vā jitāṃ veti svayaṃ vyāhartum arhati ||
Bhīṣma sprach: „In diesem Streitfall ist nach meinem Urteil Yudhiṣṭhira die maßgebliche Instanz. Ob sie nicht gewonnen wurde oder gewonnen wurde—er selbst ist derjenige, der es zu verkünden hat.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When a moral-legal dispute arises, the decisive testimony should come from the person whose agency created the situation; Bhīṣma points to Yudhiṣṭhira as the proper authority to state the truth of the matter.
In the royal assembly during the gambling controversy, a crucial question is raised about whether a woman has been 'won' or not; Bhīṣma states that Yudhiṣṭhira himself must declare the decision, since he is the relevant authority in the dispute.