Shloka 3
युधिष्ठिरस्य द्यूते द्रव्यवर्णनम्
Yudhiṣṭhira’s Enumeration of Stakes in the Dice Match
युधिष्ठिर किसीके साथ छल नहीं करते, उनका धन तुम्हारे ही जैसा है। जो तुम्हारे मित्र हैं, वे उनके भी मित्र हैं और युधिष्ठिर तुमसे कभी द्वेष नहीं करते। भरतकुलतिलक! फिर तुम्हारे-जैसे पुरुषको उनसे द्वेष क्यों करना चाहिये? ।। तुल्याभिजनवीर्यश्व॒ कथं भ्रातु: श्रियं नृप पुत्र कामयसे मोहान्मैवं भू: शाम्य मा शुच:,राजन! तुम्हारा और युधिष्ठिरका कुल एवं पराक्रम एक-सा है। बेटा! तुम मोहवश अपने भाईकी लक्ष्मीकी इच्छा क्यों करते हो? ऐसे अधम न बनो; शान्तभावसे रहो। शोक न करो
dhṛtarāṣṭra uvāca | yudhiṣṭhiro na kasyacit saha chalaṃ karoti; tasya dhanaṃ tavaiva sadṛśam | ye tava mitrāṇi teṣām api mitrāṇi; yudhiṣṭhiraś ca tvayā kadācana na dveṣṭi | bharatakulatilaka! punaḥ tvādṛśaḥ puruṣas tasmād dveṣaṃ kathaṃ kuryāt || tulyābhijanavīryaś ca kathaṃ bhrātuḥ śriyaṃ nṛpa putra kāmayase mohāt | mā evaṃ bhūḥ; śāmya; mā śucaḥ ||
Dhṛtarāṣṭra sprach: „Yudhiṣṭhira übt gegen niemanden Trug; sein Reichtum ist von derselben Art wie der deine. Deine Freunde sind auch seine Freunde, und Yudhiṣṭhira hat dich nie gehasst. O Zierde des Bharata-Geschlechts, warum sollte ein Mann wie du ihn hassen? Herkunft und Tapferkeit sind bei euch gleich; warum begehrst du, vom Wahn verblendet, den Glanz deines Bruders? Werde nicht so niedrig—bleib gefasst und trauere nicht.“
घतरयाट्र उवाच
Educational Q&A
The verse condemns envy toward one’s own brother and urges ethical restraint: do not let delusion drive you to covet another’s prosperity, especially when there is no wrongdoing or hostility from them. Calmness and freedom from hatred are presented as marks of noble conduct.
In the Sabha Parva context, Dhṛtarāṣṭra counsels his son (implicitly Duryodhana) against harboring hatred toward Yudhiṣṭhira. He emphasizes Yudhiṣṭhira’s honesty and goodwill and warns that desiring a brother’s fortune is a morally degrading impulse.