Shloka 23
Rājasūya-sambhāra: Prosperity under Rājadharma and the Initiation of Yudhiṣṭhira’s Sacrifice
उभौ बलभूतौ वीरावुभौ तीव्रपराक्रमौ । निर्जित्याजी महाराज वज्भराजमुपाद्रवत्,महाराज! तत्पश्चात् भीमसेन पुण्ड्रकदेशके अधिपति महाबली वीर राजा वासुदेवके साथ, जो कोसी नदीके कछारमें रहनेवाले तथा महान् तेजस्वी थे, जा भिड़े। वे दोनों ही बलवान् एवं दुःसह पराक्रमवाले वीर थे। भीमने विपक्षी वासुदेव (पौण्ड्रक)-को युद्धमें हराकर वंगदेशके राजापर आक्रमण किया
ubhau balabhūtau vīrāv ubhau tīvraparākramau | nirjityājī mahārāja vaṅgarājam upādravat ||
Vaiśampāyana sprach: Beide waren mächtige Krieger, beide von wilder, unwiderstehlicher Tapferkeit. Nachdem er seinen Gegner in der Schlacht besiegt hatte, o König, drängte Bhīmasena weiter vor und griff den König von Vaṅga an. Die Stelle betont den unaufhaltsamen Schwung der Eroberung im königlichen Feldzug: Auf den Sieg folgt sogleich neuer Angriff und damit die ethische Spannung zwischen kṣatriya-Pflicht im Krieg und dem sich steigernden Drang nach Herrschaft.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya pattern of action in a conquest: strength and valor are praised, yet the narrative also invites reflection on how victory can fuel further aggression, raising questions about restraint and the moral cost of expansion.
Vaiśampāyana describes two formidable warriors; after winning a battle, Bhīma immediately advances to attack the king of Vaṅga, indicating the onward sweep of a military campaign.