Shloka 4
सहदेव-दक्षिण-दिग्विजयः — Sahadeva’s Southern Conquest and the Māhiṣmatī–Agni Encounter
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम् | ऋषिकुलल््यास्तथा सर्वा ददर्श कुरुनन्दन:,और उन गुह्कोंको सामनीतिसे समझा-बुझाकर ही वशमें कर लेनेके पश्चात् वे परम उत्तम मानसरोवरपर गये। वहाँ कुरुनन्दन अर्जुनने समस्त ऋषि-कुल्याओं (ऋषियोंके नामसे प्रसिद्ध जल-स्रोतों)-का दर्शन किया
tāṁs tu sāntvena nirjitya mānasaṁ sara uttamam | ṛṣikulīyās tathā sarvā dadarśa kurunandanaḥ ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Nachdem er sie nicht mit Gewalt, sondern durch Beschwichtigung und beruhigenden Zuspruch unterworfen hatte, begab sich der Kuru-Held zum überaus erhabenen See Mānasarovara. Dort erblickte Arjuna, Wonne der Kurus, alle heiligen Quellen, die mit den Geschlechtern der ṛṣis verbunden sind—Wasser, berühmt durch Namen und Heiligkeit der Seher.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical victory through sāntva (conciliatory speech and calming counsel): true mastery is shown by bringing conflict under control without violence, and by approaching sacred places with reverence and restraint.
After pacifying certain beings/guards (here referred to as 'them') through conciliation, Arjuna proceeds to the sacred lake Mānasarovara and visits the revered water-sources associated with ṛṣi lineages, marking a stage of his journey through holy regions.