Shloka 6
Bhīmasena’s Digvijaya and Tribute Return (भीमस्य दिग्विजयः धननिवेदनं च)
मृदज्भवरनादेन रथनेमिस्वनेन च । हस्तिनां च निनादेन कम्पयन् वसुधामिमाम्,जुझाऊ बाजे, श्रेष्ठ मृदृंग आदिकी ध्वनि, रथके पहियोंकी घर्घराहट और हाथियोंकी गर्जनासे वे इस पृथ्वीको कँपाते हुए आगे बढ़ रहे थे
mṛdaṅgabharaṇādena rathanemisvanena ca | hastināṃ ca ninādena kampayan vasudhām imām ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Mit dem dröhnenden Klang der Trommeln, dem Grollen der Wagenräder und dem Trompeten der Elefanten zogen sie voran—sodass diese Erde selbst erbebte. Der Vers steigert die moralische Atmosphäre zur Schau gestellter Königsmacht: kriegerisches Gepränge und geordnete Gewalt erscheinen ehrfurchtgebietend und mahnen, dass politischer Ehrgeiz und öffentliches Spektakel die Welt erschüttern können, zum Guten oder zum Bösen, je nachdem, ob sie vom Dharma gelenkt werden.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how collective power—expressed through armies, elephants, and chariots—creates overwhelming impact. Ethically, it hints that such force and grandeur must be restrained and directed by dharma; otherwise, the same power that inspires awe can become destructive.
A large royal or martial movement is being described: drums beat, chariot wheels rumble, elephants trumpet, and the procession advances with such intensity that it seems to shake the earth.