Shloka 1
Arjuna’s Northern Conquests: Kimpuruṣa-lands, Hāṭaka, Mānasasaras, and the Harivarṣa Boundary
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २६ श्लोक मिलाकर कुल ८६ श्लोक हैं) है ० बकछ। ] अि्ऑशा:<ह - नरकट बेंतकी तरह पोले डंठलका एक पौधा होता है, जो कलम बनानेके काम आता है। (दिग्विजयपर्व) पजञ्चविशो< ध्याय: अर्जुन आदि चारों भाइयोंकी दिग्विजयके लिये यात्रा वैशम्पायन उवाच पार्थ: प्राप्य धनु: श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी । रथं ध्वजं सभां चैव युधिष्ठिरमभाषत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! अर्जुन श्रेष्ठ धनुष, दो विशाल एवं अक्षय तूणीर, दिव्य रथ, ध्वज और अद्भुत सभाभवन पहले ही प्राप्त कर चुके थे; अब वे युधिष्ठिरसे बोले इस प्रकार श्रीमहाभारत सभापर्वके अन्तर्गत दिग्विजयपर्वमें दिग्विजयका संक्षिप्त वर्णनविषयक पचीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २५ ॥ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ९६ श्लोक मिलाकर कुल २०३ श्लोक हैं) नशा (0) आज अत+- षड्विशो<5ध्याय: अर्जुनके द्वारा अनेक देशों, राजाओं तथा भगदत्तकी पराजय जनमेजय उवाच दिशामभिजयं ब्रह्मन् विस्तरेणानुकीर्तय । न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्वरितं महत्
vaiśampāyana uvāca |
pārthaḥ prāpya dhanuḥ śreṣṭham akṣayyau ca maheṣudhī |
rathaṃ dhvajaṃ sabhāṃ caiva yudhiṣṭhiram abhāṣata ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem Pārtha (Arjuna) den besten Bogen, zwei große unerschöpfliche Köcher sowie Wagen, Banner und die wunderbare Versammlungshalle erlangt hatte, wandte er sich daraufhin wie folgt an Yudhiṣṭhira. Die Erzählung schlägt den Bogen von der Gewinnung göttlich anmutender Mittel zu deren dharmagemäßem Einsatz: Arjuna, nun vollständig ausgerüstet, spricht zu seinem älteren Bruder im Zusammenhang mit dem bevorstehenden Eroberungszug der Brüder zur Stützung von Yudhiṣṭhiras Königsritus und Herrschaft.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Power and divine resources are not ends in themselves; they are to be placed under dharma and rightful kingship. Arjuna’s acquisition of superior weapons and royal insignia is immediately followed by consultation with Yudhiṣṭhira, signaling that strength should be guided by legitimate authority and ethical purpose.
Arjuna, already furnished with exceptional martial equipment and the famed assembly-hall, turns to speak with Yudhiṣṭhira. This sets the stage for the brothers’ digvijaya (campaign in the directions) undertaken to secure political submission and resources in support of Yudhiṣṭhira’s imperial aspirations and ritual sovereignty.