Shloka 116
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
निकामवर्षा: स्फीताश्न आसञ्जनपदास्तथा । महाराज युधिष्ठिर सबको आत्मीयजनोंकी भाँति अपनाते, भीमसेन सबकी रक्षा करते, सव्यसाची अर्जुन शत्रुओंके संहारमें लगे रहते, बुद्धिमान् सहदेव सबको धर्मका उपदेश दिया करते और नकुल स्वभावसे ही सबके साथ विनयपूर्ण बर्ताव करते थे। इससे उनके राज्यके सभी जनपद कलहशून्य, निर्भय, स्वधर्मपरायण तथा उन्नतिशील थे। वहाँ उनकी इच्छाके अनुसार समयपर वर्षा होती थी
nikāmavarṣāḥ sphītāśnā āsañjanapadās tathā | mahārāja yudhiṣṭhiraḥ sarvān ātmīyajanān iva abhyupādatte, bhīmasenaḥ sarveṣāṃ rakṣāṃ karoti, savyasācī arjunaḥ śatrūṇāṃ saṃhāreṣu yuktaḥ tiṣṭhati, buddhimān sahadevaḥ sarvān dharmam upadiśati, nakulaś ca svabhāvata eva sarvaiḥ saha vinayapūrṇaṃ vyavaharati | ataḥ teṣāṃ rāṣṭrasya sarve janapadāḥ kalahāśūnyāḥ nirbhayāḥ svadharmaparāyaṇāḥ ca unnatiśīlāḥ āsan | tatra teṣāṃ icchānusāreṇa kāle kāle varṣā bhavati sma ||
Vaiśampāyana sprach: Im Reich des Königs Yudhiṣṭhira fielen die Regen zur rechten Zeit, wie man es wünschte; das Volk war wohlgenährt, und die Landschaften waren wohlhabend und fest gegründet. Yudhiṣṭhira nahm alle an, als wären sie seine eigenen Verwandten; Bhīmasena schützte alle; Arjuna, der beidhändige Bogenschütze, war auf die Vernichtung der Feinde bedacht; der weise Sahadeva unterwies die Menschen unablässig im Dharma; und Nakula begegnete von Natur aus jedem mit höflicher Demut. Darum waren alle Bezirke ihres Königreichs frei von Streit, ohne Furcht, ihren Pflichten ergeben und stetig im Aufstieg begriffen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical model of rulership: when leaders embody dharma—treating subjects as family, ensuring protection, restraining threats, teaching right conduct, and practicing humility—society becomes secure, harmonious, and prosperous, symbolized by timely rains and abundant food.
Vaiśampāyana describes the condition of Yudhiṣṭhira’s kingdom under the Pāṇḍavas’ complementary roles: Yudhiṣṭhira’s inclusive care, Bhīma’s protection, Arjuna’s vigilance against enemies, Sahadeva’s dharma-instruction, and Nakula’s courteous conduct, resulting in peaceful, fearless, flourishing districts with seasonal rainfall.