Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

राजसूयविचारः — Deliberation on the Rajasuya and the Summoning of Kṛṣṇa

भव एधस्व मोदस्व धनैस्तर्पय च द्विजान्‌ | एतत्‌ ते विस्तरेणोक्तं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । आपूच्छे त्वां गमिष्यामि दाशार्हनगरीं प्रति,संसारमें तुम्हारा अभ्युदय हो, तुम आनन्दित रहो और धनसे ब्राह्मणोंको तृप्त करो। तुमने मुझसे जो कुछ पूछा था, वह सब मैंने विस्तारपूर्वक बता दिया। अब मैं यहाँसे द्वारका जाऊँगा, इसके लिये तुमसे अनुमति चाहता हूँ

bhava edhasva modasva dhanais tarpaya ca dvijān | etat te vistareṇoktaṃ yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi | āpūcche tvāṃ gamiṣyāmi dāśārhanagarīṃ prati |

Nārada sprach: „Gedeihe in der Welt; wachse an Wohlergehen; freue dich — und sättige mit deinem Reichtum die Zweimalgeborenen (die Brāhmaṇas). Was du mich gefragt hast, habe ich dir ausführlich dargelegt. Nun nehme ich Abschied; mit deiner Erlaubnis werde ich zur Stadt der Dāśārhas, nach Dvārakā, aufbrechen.“

भवbe (exist / prosper)
भव:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
एधस्वprosper, grow
एधस्व:
TypeVerb
Rootएध् (धातु)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
मोदस्वrejoice, be glad
मोदस्व:
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
धनैःwith wealth, by riches
धनैः:
Karana
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, तृतीया, बहुवचन
तर्पयsatisfy, gratify
तर्पय:
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
and
:
TypeIndeclinable
Root
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
एतत्this (all this)
एतत्:
Karta
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन
विस्तरेणin detail, at length
विस्तरेण:
Karana
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
उक्तम्said, told
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त, नपुंसक, प्रथमा, एकवचन
यत्which (that which)
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध/यद्-तद् (relative)
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
परिपृच्छसिyou ask (me), inquire
परिपृच्छसि:
TypeVerb
Rootपरि + प्रच्छ् (धातु)
Formलट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
आपूच्छेI take leave (ask permission)
आपूच्छे:
TypeVerb
Rootआ + पृच्छ् (धातु)
Formलट्, उत्तम, एकवचन, आत्मनेपद
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
गमिष्यामिI shall go
गमिष्यामि:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट्, उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
दाशार्हनगरीम्the city of the Dāśārhas (Dvārakā)
दाशार्हनगरीम्:
Karma
TypeNoun
Rootदाशार्ह-नगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
Formउपसर्ग/अव्यय (direction)

नारद उवाच

N
Nārada
D
Dvija (brāhmaṇas)
D
Dāśārha-nagarī (Dvārakā)

Educational Q&A

Prosperity is to be aligned with dharma: one should flourish and rejoice, yet use wealth to support and satisfy the dvijas—especially brāhmaṇas—through gifts and respectful sustenance.

After answering the interlocutor’s questions in detail, Nārada concludes with a blessing and ethical instruction, then formally asks leave to depart for Dvārakā, the city associated with the Dāśārhas.