Shloka 60
मखो हि विष्णुर्भगवान् सनातनो वदन्ति तच्चाग्न्यनिलेन्दुभानव: । अतोडनसूयु: शृणुयात् पठेच्च यः स सर्वलोकानुचर: सुखी भवेत्,सनातन भगवान् विष्णु यज्ञस्वरूप हैं, इस बातको अग्नि, वायु, चन्द्रमा और सूर्य भी कहते हैं। अतः जो मनुष्य दोषदृष्टिका परित्याग करके इस युद्धयज्ञका वर्णन पढ़ता या सुनता है, वह सम्पूर्ण लोकोंमें- विचरनेवाला और सुखी होता है
makho hi viṣṇur bhagavān sanātano vadanti tac cāgny-anilendu-bhānavaḥ | ato 'ḍana-sūyuḥ śṛṇuyāt paṭhec ca yaḥ sa sarva-lokānucaraḥ sukhī bhavet ||
Vaiśampāyana sprach: „Der ewige, selige Herr Viṣṇu ist wahrhaft das Opfer (makha); so bezeugen es selbst Agni, Vāyu, der Mond und die Sonne. Darum wird, wer—frei von Fehlersuche und Neid—diesen Bericht vom Kriegsopfer rezitiert oder anhört, als glücklicher Wanderer durch alle Welten gehen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse identifies Viṣṇu with the very essence of yajña (makha) and teaches that approaching the war narrative without envy or fault-finding—by hearing or reciting it—yields auspicious spiritual fruit: happiness and free movement through all worlds.
Vaiśampāyana concludes a section with a phalaśruti (statement of benefits), framing the battlefield account as a ‘war-sacrifice’ and asserting, with cosmic witnesses (Agni, Vāyu, Moon, Sun), that Viṣṇu is the sacrificial principle behind it.