Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

ततः: कृष्ण: पार्थमुवाच संख्ये महोरगं कृतवैरं जहि त्वम्‌,तब भगवान्‌ श्रीकृष्णने युद्धस्थलमें अर्जुनसे कहा--“यह विशाल नाग तुम्हारा वैरी है। तुम इसे मार डालो'। भगवान्‌ मधुसूदनके ऐसा कहनेपर शत्रुओंके बलका सामना करनेवाले गाण्डीवधारी अर्जुनने पूछा--'प्रभो! आज मेरे पास आनेवाला यह नाग कौन है? जो स्वयं ही गरुड़के मुखमें चला आया है”

tataḥ kṛṣṇaḥ pārtham uvāca saṅkhye mahā-uragaṃ kṛta-vairaṃ jahi tvam | tadā bhagavān śrīkṛṣṇo yuddha-sthale arjunam uvāca—“eṣa mahān nāgaḥ tava vairī; enaṃ jahi” | bhagavatā madhusūdanena evaṃ ukte śatru-balānāṃ samīkṣakaḥ gāṇḍīva-dhārī arjunaḥ papraccha—“prabho, adya mama samīpam āgataḥ ayaṃ nāgaḥ kaḥ? yaḥ svayam eva garuḍa-mukhaṃ praviṣṭa iva”

Da sprach Krishna mitten im Kampf zu Arjuna: „Erschlage diese große Schlange, die zu deinem geschworenen Feind geworden ist.“ Als Madhusūdana so auf dem Schlachtfeld redete, fragte Arjuna—der Träger des Gāṇḍīva, standhaft gegen die Macht der Feinde—: „Herr, wer ist diese Schlange, die heute zu mir herankommt, als wäre sie aus eigenem Antrieb in den Rachen Garuḍas gegangen?“

ततःthereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb: 'from that/thereupon')
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
Formmasculine, nominative, singular
पार्थम्to Arjuna (son of Pritha)
पार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
Formmasculine, accusative, singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
Formperfect (लिट्), 3rd person, singular, parasmaipada
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
Formfeminine, locative, singular
महाgreat/huge
महा:
TypeAdjective
Rootमहा
Formindeclinable adjectival prefix used in compound
उरगम्serpent
उरगम्:
Karma
TypeNoun
Rootउरग
Formmasculine, accusative, singular
कृतवैरम्having made enmity (an enemy)
कृतवैरम्:
TypeAdjective
Rootकृतवैर
Formmasculine, accusative, singular
जहिslay
जहि:
TypeVerb
Rootहन्
Formimperative (लोट्), 2nd person, singular, parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form2nd person pronoun, nominative, singular

कर्ण उवाच

कृष्ण (Śrī Kṛṣṇa)
अर्जुन (Pārtha/Arjuna)
गाण्डीव (Gāṇḍīva bow)
नाग/महोरग (serpent/nāga)
गरुड (Garuḍa)
मधुसूदन (Madhusūdana—epithet of Kṛṣṇa)

Educational Q&A

In a dharmic battle, discernment and timely action are essential: Krishna urges Arjuna to recognize a hostile force and neutralize it without hesitation, while Arjuna’s question shows that even in urgency one should seek clarity about the nature and motive of what confronts them.

On the battlefield, Krishna points out a great serpent as Arjuna’s enemy and tells him to kill it. Arjuna, surprised, asks who this serpent is—remarking that it seems to have come straight into danger, like a serpent entering Garuda’s mouth.