Shloka 11
“महाबाहो! आज धृतराष्ट्र अपने राज्यसे, सुखसे, लक्ष्मीसे, राष्ट्रसे, नगरसे और अपने पुत्रोंसे भी बिछड़ जायँगे ।। गुणवन्तं हि यो द्वेष्टि निर्गुणं कुरुते प्रभुम् । स शोचति नृप: कृष्ण क्षिप्रमेवागते क्षये,“श्रीकृष्ण! जो गुणवानसे द्वेष करता और गुणहीनको राजा बनाता है, वह नरेश विनाशकाल उपस्थित होनेपर शोकमग्न हो पश्चात्ताप करता है
sañjaya uvāca |
mahābāho! adya dhṛtarāṣṭraḥ svārājyāt sukhāt lakṣmyā rāṣṭrāt nagarāt svaputrebhyaś ca api vichatsyate ||
guṇavantaṃ hi yo dveṣṭi nirguṇaṃ kurute prabhum |
sa śocati nṛpaḥ kṛṣṇa kṣipram evāgate kṣaye ||
Sañjaya sprach: „O Starkarmiger! Heute wird Dhṛtarāṣṭra aus seinem Reich gerissen werden, aus seinem Wohlleben, aus seinem Glanz, aus Land und Stadt — ja selbst von seinen Söhnen. Denn, o Krishna, der König, der den Tugendhaften hasst und den Untauglichen auf den Thron erhebt, fällt, wenn die Stunde des Untergangs naht, rasch in Kummer und bitteres Bereuen.“
संजय उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral failure—hating the virtuous and empowering the unworthy—inevitably ripens into political and personal catastrophe; when destruction arrives, grief and regret follow as the natural fruit of adharma.
Sanjaya, reporting the war’s course, foretells to the listener that Dhritarashtra’s attachments and misjudgments will culminate in separation from sovereignty, prosperity, and even his sons—an ominous announcement of the Kuru collapse.