Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

उलूक युद्धमें शोभा पानेवाले सात्यकिके निकटसे अपने रथको शीघ्र दूर हटा ले गया। राजन! तदनन्तर सात्यकिने रणभूमिमें आपके पुत्रोंकी सेनापर बड़े वेगसे आक्रमण किया। इससे उस सेनामें भगदड़ मच गयी ।। शैनेयशरसंछन्नं तव सैन्यं विशाम्पते । भेजे दश दिशस्तूर्ण न्यपतच्च गतासुवत्‌,प्रजानाथ! सात्यकिके बाणोंसे ढकी हुई आपकी सेना शीघ्र ही दसों दिशाओंकी ओर भाग चली और प्राणहीन-सी होकर पृथ्वीपर गिरने लगी

ulūkaḥ yuddhe śobhā-pānavale sātyaki-nikataḥ svam rathaṃ śīghraṃ dūraṃ apāharat | rājan! tad-anantaraṃ sātyakiḥ raṇa-bhūmau tava putrāṇāṃ senām prati mahā-vegena abhyākramat | tataḥ sā senāyāṃ bhagadaḍaḥ samajāyata || śaineya-śara-saṃchannaṃ tava sainyaṃ viśāṃ-pate | bheje daśa diśas tūrṇaṃ nyapatac ca gatāsu-vat ||

Sañjaya sprach: Ulūka, der im Kampf nach Ruhm trachtete, zog seinen Wagen eilends aus Sātyakis Nähe zurück. Dann, o König, stürmte Sātyaki mit gewaltigem Schwung gegen das Heer deiner Söhne auf dem Schlachtfeld, und Panik brach in jener Schar aus. Von den Pfeilen Śaineyas (Sātyakis) bedeckt, zerstreute sich dein Heer, o Herr der Menschen, in Hast nach den zehn Himmelsrichtungen, und viele stürzten zu Boden, als wäre das Leben schon aus ihnen gewichen—so zeigt sich, wie Furcht und Unordnung selbst eine große Macht zunichtemachen, wenn entschlossene Tapferkeit sie trifft.

शैनेय-शर-संछन्नम्covered with the arrows of Śaineya (Sātyaki)
शैनेय-शर-संछन्नम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशैनेय + शर + संछन्न
FormNeuter, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
विशाम्पतेO lord of the people (king)
विशाम्पते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविशाम्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
भेजेwent to / resorted to
भेजे:
Karma
TypeVerb
Rootभज्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदशन्
Form—, Accusative, Plural
दिशःdirections
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण
न्यपतत्fell down
न्यपतत्:
Karta
TypeVerb
Rootपत्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Root
गत-असुवत्as if lifeless (having gone life-breaths)
गत-असुवत्:
Karta
TypeAdjective
Rootगत + असु + वत्
FormNeuter, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
U
Ulūka
S
Sātyaki
Ś
Śaineya (epithet of Sātyaki)
K
Kaurava army (sons of Dhṛtarāṣṭra)
C
chariot
A
arrows
B
battlefield
T
ten directions