Shloka 70
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
तथैव वेदाश्षतुरो हयाग्रया धरा सशैला च रथो महात्मन: । नक्षत्रवंशानुगतो वरूथी हरो योद्धा सारथिनाभिलक्ष्य:,“इसी प्रकार चारों वेद उन महात्माके उत्तम घोड़े हैं और पर्वतोंसहित पृथ्वी उनका उत्तम रथ बनी हुई है। नक्षत्रसमुदायरूपी ध्वजसे युक्त तथा आवरणसे सुशोभित भगवान् शिव उस रथपर रथी योद्धा बनकर बैठे हुए हैं; परंतु कोई सारथि नहीं दिखायी देता
tathaiva vedāś caturō hayāgryā dharā saśailā ca ratho mahātmanaḥ | nakṣatravaṃśānugato varūthī haro yoddhā sārathinābhilakṣyaḥ ||
Duryodhana sagt: „Ebenso sind die vier Veden die erlesensten Rosse jenes Großgesinnten, und die Erde mit ihren Bergen ist sein herrlicher Wagen. Mit einem Banner aus der Schar der Sternbilder und mit schützendem Harnisch geschmückt sitzt Herr Hara (Śiva) auf diesem Wagen als Wagenkämpfer—doch kein Wagenlenker ist zu sehen.“
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse uses cosmic metaphor to portray divine, self-sufficient power: Śiva is imagined as a supreme warrior whose chariot is the very earth, whose horses are the Vedas, and whose banner is the starry host—suggesting that ultimate authority transcends ordinary human supports (even a visible charioteer).
In Karṇa Parva, Duryodhana is describing an awe-inspiring, symbolic vision of Lord Śiva as a chariot-warrior. He highlights the grandeur of the divine war-vehicle and notes the striking detail that no charioteer can be seen, emphasizing Śiva’s extraordinary nature.