Shloka 61
Karṇa’s advance against the Pāṇḍava host; Arjuna’s clash with the Saṃśaptakas (कर्णस्य पाण्डवसेनाप्रवेशः—अर्जुनस्य संशप्तकसंप्रहारः)
वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः । गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः,“आप वनस्पतियोंके पालक और मनुष्योंके अधिपति हैं। आप ही गौओंके स्वामी और सदा यज्ञोंके अधीश्वर हैं। आपको बारंबार नमस्कार है
vanaspatīnāṁ pataye narāṇāṁ pataye namaḥ | gavāṁ ca pataye nityaṁ yajñānāṁ pataye namaḥ ||
Duryodhana bringt ehrfürchtige Grüße dar und preist die angeredete Gottheit als erhabenen Hüter der Pflanzenwelt und Herrn der Menschen, als Gebieter über das Rindvieh und als stets gegenwärtigen Lenker der Opferhandlungen. „Dir sei immerdar mein wiederholter Gruß.“
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that sovereignty and success are ultimately grounded in a higher cosmic governance: life (vegetation), social order (humankind), prosperity (cattle), and dharma-sustaining practice (yajña) are all under the lordship of the divine, worthy of repeated homage.
In Karṇa Parva’s war setting, Duryodhana speaks a hymn-like salutation, invoking a supreme lord as protector and ruler of key supports of worldly order—plants, people, cattle, and sacrifice—seeking auspiciousness and strength amid the conflict.