Shloka 55
Droṇa-parva Adhyāya 94: Sātyaki–Sudarśana Yuddha (सात्यकि–सुदर्शन युद्ध)
Devanagari script
हत्वा श्रुतायुधं वीर॑ धरणीमन्वपद्यत । गदां निवर्तितां दृष्टवा निहतं च श्रुतायुधम्
Transliteration
hatvā śrutāyudhaṃ vīra dharaṇīm anvapadyata | gadāṃ nivartitāṃ dṛṣṭvā nihataṃ ca śrutāyudham ||
Translation
Sañjaya sprach: Nachdem der heldenhafte Śrutāyudha getötet war, stürzte er zu Boden. Als man die Keule sah, die von ihrem Lauf zurückgekehrt war, und Śrutāyudha erschlagen daliegen, offenbarte sich die düstere Lehre der Schlacht: Gewalt, einmal entfesselt, kann auf ihren Träger zurückschlagen, und selbst ein Tapferer wird zu Boden gebracht, wenn die Bedingungen seiner Waffe und seines Handelns verletzt werden.
Word by Word
हत्वाhaving slain
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन् (√हन्)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
श्रुतायुधम्Śrutāyudha (name of a warrior)
श्रुतायुधम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रुतायुध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरO hero
वीर:
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
धरणीम्the earth/ground
धरणीम्:
Karma
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
अन्वपद्यतfell down upon / sank down on
अन्वपद्यत:
TypeVerb
Rootअनु + पद् (√पद्)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
गदाम्mace
गदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
निवर्तिताम्turned back / repelled / withdrawn
निवर्तिताम्:
TypeAdjective
Rootनि + वृत् (√वृत्) / निवर्तित (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश् (√दृश्)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
निहतम्slain
निहतम्:
TypeAdjective
Rootनि + हन् (√हन्) / निहत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
श्रुतायुधम्Śrutāyudha
श्रुतायुधम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रुतायुध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaŚ
ŚrutāyudhaG
gadā (mace)D
dharaṇī (earth)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes