Shloka 33
Jayadratha-rakṣā: Conch Signals and Encirclement of Arjuna
Chapter 79
साम्ना ये सर्वभूतानि पश्यन्ति गतमत्सरा: । नारुंतुदानां क्षमिणां या गतिस्तामवाप्रुहि,“जो ईर्ष्या-द्वेषसे दूर रहकर समस्त प्राणियोंको समभावसे देखते हैं तथा जो किसीके मर्मस्थानको वाणीद्वारा चोट नहीं पहुँचाते एवं सबके प्रति क्षमाभाव रखते हैं, उनकी जो गति होती है, उसीको तुम भी प्राप्त करो
sāmnā ye sarvabhūtāni paśyanti gatamatsarāḥ | nāruṃtudānāṃ kṣamiṇāṃ yā gatis tām avāpruhi ||
Sañjaya sprach: „Mögest du eben jenen Zustand erlangen, der denen gehört, die frei von Neid alle Wesen mit gleichmütigem Sinn betrachten; die andere nicht mit Worten an ihren verwundbaren Stellen treffen; und die allen gegenüber vergebend bleiben.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse praises a dharmic disposition: freedom from envy, equal regard for all beings, restraint from speech that strikes another’s vulnerable point, and a forgiving temperament. Such inner discipline is presented as leading to an elevated ‘gati’ (spiritual/moral destination) worthy of aspiration.
In the midst of the Drona Parva’s war narrative, Sañjaya reports an ethical exhortation: he highlights the conduct of the virtuous—equanimous, non-wounding in speech, and forgiving—and urges the listener to attain the same exalted end that such people reach.