Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अर्जुनस्य प्रतिघातः — श्रुताय्वच्युतायुवधः तथा गजसैन्यविदारणम्

Arjuna’s Counterstroke: Slaying of Śrutāyu and Acyutāyu; Breaking the Elephant Corps

चक्रवर्ती हृदीनात्मा जितारिहाजित: परै: | शत्रुविजयी, दूसरोंसे पराजित न होनेवाले अदीनचित्त चक्रवर्ती सम्राट्‌ भरतने ब्राह्मणोंको सम्पूर्ण मनोहर रत्नोंसे विभूषित, कान्तिमान्‌ एवं सुवर्णशोभित घोड़े, हाथी, रथ, ऊँट, बकरी, भेड़, दास, दासी, धन-धान्य, दूध देनेवाली सवत्सा गायें, गाँव, घर, खेत तथा वस्त्राभूषण आदि नाना प्रकारकी सामग्री एवं दस लाख कोटि स्वर्णमुद्राएँ दी थीं ।। १३-- १५३ || स चेन्ममार सृज्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया

cakravartī hṛdīn ātmā jitārihājitaḥ paraiḥ | śatruvijayī, paraiḥ aparājitaḥ adīnacittaḥ cakravartī samrāṭ bharataḥ brāhmaṇebhyaḥ sampūrṇa-manohara-ratnaiḥ vibhūṣitān kāntimān suvarṇa-śobhitaṃś ca aśvān, hastinaḥ, rathān, uṣṭrān, ajān, avīn, dāsān, dāsīḥ, dhana-dhānyam, dugdha-dāyikāḥ sa-vatsāḥ gāvaḥ, grāmān, gṛhān, kṣetrāṇi tathā vastrābharaṇādīni nānā-vidhāni dravyāṇi ca daśa-lakṣa-koṭi suvarṇa-mudrāḥ adāt ||

Nārada sprach: „Bharata, der Weltenherrscher—festen Herzens, sich selbst beherrschend, Bezwinger der Feinde und von niemandem bezwungen, niemals verzagt—brachte den Brāhmaṇen gewaltige Gaben dar. Er schenkte strahlende Pferde, Elefanten, Wagen, Kamele, Ziegen und Schafe; Knechte und Mägde; Reichtum und Korn; milchgebende Kühe mit ihren Kälbern; Dörfer, Häuser und Felder; Gewänder und Schmuck vielerlei Art; und einen ungeheuren Schatz an Goldmünzen.“

चक्रवर्तीuniversal monarch
चक्रवर्ती:
Karta
TypeAdjective
Rootचक्रवर्तिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
हृदीनात्माone whose heart is noble/steadfast
हृदीनात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootहृदीनात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
जितारिहाslayer of conquered foes / conqueror of enemies
जितारिहा:
Karta
TypeAdjective
Rootजितारिहन्
FormMasculine, Nominative, Singular
अजितःunconquered
अजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअजित
FormMasculine, Nominative, Singular
परैःby others (by enemies)
परैः:
Karana
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Instrumental, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
ममारdied
ममार:
TypeVerb
Rootमृ
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
सृज्जयrelease / let go / send forth
सृज्जय:
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
चतुर्भद्रतरःmore auspicious in four ways / very auspicious
चतुर्भद्रतरः:
Karta
TypeAdjective
Rootचतुर्भद्रतर
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
B
Bharata
B
Brāhmaṇas (Brahmins)
H
horses
E
elephants
C
chariots
C
camels
G
goats
S
sheep
M
male servants
F
female servants
W
wealth
G
grain
C
cows with calves
V
villages
H
houses
F
fields
C
clothes
O
ornaments
G
gold coins
J
jewels