Shloka 12
अर्जुनस्य प्रतिघातः — श्रुताय्वच्युतायुवधः तथा गजसैन्यविदारणम्
Arjuna’s Counterstroke: Slaying of Śrutāyu and Acyutāyu; Breaking the Elephant Corps
जाम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशा: । इसके बाद भरतने अग्निष्टोम और अतिरात्र याग करके विश्वजित् नामक यज्ञ किया। तत्पश्चात् सर्वथा सुरक्षित दस लाख वाजपेय यज्ञोंद्वारा भगवान् यज्ञपुरुषकी आराधना करके महायशस्वी शकुन्तलाकुमार राजा भरतने धनद्वारा ब्राह्मणोंको तृप्त करते हुए आचार्य कण्वको विशुद्ध जम्बूनद सुवर्णके बने हुए एक हजार कमल भेंट किये ।। १०-११ कल | यस्य यूप: शतव्याम: परिणाहेन काउ्चन:
jāmbūnadasya śuddhasya kanakasya mahāyaśāḥ |
Nārada sprach: Der hochberühmte König brachte Gaben dar, gefertigt aus reinem Jāmbūnada-Gold. Im Zusammenhang der Erzählung verehrte Bharata—Śakuntalās Sohn—nach den großen Soma-Opfern (Agnīṣṭoma und Atirātra) und dem Viśvajit-Ritus den Herrn als Yajñapuruṣa durch gewaltige und wohlbehütete Vājapeya-Opfer; er sättigte die Brāhmaṇas mit Reichtum und überreichte seinem Lehrer Kaṇva tausend Lotosblüten, aus makellosem Jāmbūnada-Gold geformt. Der ethische Akzent liegt auf königlichem Dharma, der sich in yajña, Freigebigkeit und Ehrfurcht vor dem Guru zeigt.
नारद उवाच
Educational Q&A
The passage highlights rājadharma: a king upholds order and earns lasting fame through disciplined sacrifice (yajña), generous giving (dāna), and honoring the guru—channeling wealth into sacred and socially sustaining acts rather than personal indulgence.
Nārada describes Bharata’s grand sacrificial career: after major Soma rites and the Viśvajit, he performs many Vājapeyas, worships Yajñapuruṣa, satisfies brāhmaṇas with gifts, and presents his teacher Kaṇva with a thousand lotuses made of pure Jāmbūnada gold.