Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Droṇa-parva Adhyāya 60: Arjuna’s return, auspicious omens, and mission delegation

भगीरथं यजमानमैक्ष्वाकुं भूरिदक्षिणम्‌ । गड्जा समुद्रगा देवी वव्रे पितरमी श्वरम्‌,यज्ञ करते समय भूयसी दक्षिणा देनेवाले इक्ष्वाकुवंशी ऐश्वर्यशशाली राजा भगीरथको समुद्रगामिनी गंगादेवीने अपना पिता मान लिया था

Bhagīrathaṁ yajamānam aikṣvākuṁ bhūridakṣiṇam | Gaṅgā samudragā devī vavre pitaram īśvaram ||

Nārada sprach: Die Göttin Gaṅgā, die zum Ozean strömt, nahm den ruhmreichen König Bhagīratha, aus dem Geschlecht Ikṣvāku, der Opfer vollzog und für reiche Opfergaben berühmt war, als ihren Vater an.

भगीरथम्Bhagīratha
भगीरथम्:
Karma
TypeNoun
Rootभगीरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
यजमानम्the sacrificer (patron of a sacrifice)
यजमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयजमान
FormMasculine, Accusative, Singular
ऐक्ष्वाकुम्descendant of Ikṣvāku (Ikṣvāku-line king)
ऐक्ष्वाकुम्:
Karma
TypeNoun
Rootऐक्ष्वाकु
FormMasculine, Accusative, Singular
भूरि-दक्षिणम्having abundant sacrificial fees (very generous in gifts)
भूरि-दक्षिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूरि-दक्षिण
FormMasculine, Accusative, Singular
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Nominative, Singular
समुद्र-गाgoing to / flowing into the ocean
समुद्र-गा:
Karta
TypeAdjective
Rootसमुद्र-ग
FormFeminine, Nominative, Singular
देवीthe goddess
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
वव्रेchose / accepted
वव्रे:
TypeVerb
Rootवृ (वृणोति/वृणुते)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Singular
ईश्वरम्lord / sovereign
ईश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
B
Bhagīratha
I
Ikṣvāku (dynasty reference)
G
Gaṅgā
S
Samudra (ocean, implied by samudragā)
Y
Yajña
D
Dakṣiṇā

Educational Q&A

The verse underscores the ethical power of dāna (generosity) and yajña (righteous sacrificial duty): a king who gives abundant dakṣiṇā and upholds dharma earns exceptional honor, to the point that even a goddess is portrayed as acknowledging him in a filial, reverential relationship.

Nārada cites an exemplum: Gaṅgā, the ocean-flowing goddess, is said to have accepted the Solar-dynasty king Bhagīratha—renowned as a yajamāna and lavish giver of dakṣiṇā—as her father, thereby praising his eminence and merit.