Shloka 22
अध्याय ३१ — द्रोणानीके तुमुलसंग्रामः
The Tumultuous Battle around Droṇa’s Formation
तं पद्मनिकराकारं पद्मपत्रनिभेक्षणम् | व्याकोशपदञ्माभमुखो नीलो विव्याध सायकै:,नीलका मुख विकसित कमलके समान कान्तिमान् था। उन्होंने पद्मसमूहकी-सी आकृति तथा कमल-दलके सदृश नेत्रोंवाले अश्वत्थामाको अपने बाणोंसे बींध डाला
taṁ padmanikarākāraṁ padmapatranibhekṣaṇam | vyākośapadmābhavaktraṁ nīlo vivyādha sāyakaiḥ ||
Sañjaya sprach: Nīla durchbohrte Aśvatthāmā mit seinen Pfeilen—Aśvatthāmā, dessen Gestalt einem Büschel von Lotosblüten glich, dessen Augen wie Lotosblätter waren und dessen Antlitz wie ein voll erblühter Lotos. Mitten im Kampf betont die Erzählung, dass selbst ein Krieger, den man in heiteren, glückverheißenden Bildern schildert, dem harten, unpersönlichen Gesetz des Krieges unterworfen bleibt: Weder Schönheit noch Tapferkeit schützen vor Verwundung.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes auspicious, lotus-like beauty with the reality of battlefield injury, highlighting that in war (especially under kṣatriya-dharma) outcomes follow action and circumstance rather than outward grace; ethical reflection arises from seeing how violence touches even the illustrious.
Sañjaya reports that the warrior Nīla shoots and pierces Aśvatthāmā with arrows, describing Aśvatthāmā through lotus-based similes (form, eyes, and face) to emphasize his striking appearance even amid combat.