Shloka 19
अध्याय ३१ — द्रोणानीके तुमुलसंग्रामः
The Tumultuous Battle around Droṇa’s Formation
ततो नीलो5नलप्रख्यो ददाह कुरुवाहिनीम् । शरस्फुलिड्जश्चापार्चिर्दहन् कक्षमिवानल:,तदनन्तर अग्निके समान कान्तिमान् नील बाणरूपी चिनगारियों तथा धनुषरूपी लपटोंका विस्तार करते हुए कौरव-सेनाको दग्ध करने लगे, मानो आग घास-फूसके ढेरको जला रही हो
tato nīlo'nalaprakhyo dadāha kuruvāhinīm | śarasphuliṅgaś cāpārciḥ dahan kakṣam ivānalaḥ ||
Sañjaya sprach: Da begann Nīla, lodernd wie das Feuer selbst, das Heer der Kurus zu verbrennen—seine Pfeile wie fliegende Funken, sein Bogen wie eine sich ausbreitende Flamme—und verzehrte die Scharen, wie ein Flächenbrand dürres Gras verschlingt. Die Szene zeigt, wie im Rausch des Krieges Zorn und Können eines einzigen Kämpfers das Schlachtfeld in eine unterschiedslose Feuersbrunst verwandeln können, die Freund wie Feind überwältigt und die moralische Finsternis des Gemetzels vertieft.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a fire metaphor to highlight how warfare amplifies destructive power: a warrior’s skill can become a consuming blaze, reminding readers that unchecked fury and mass violence rapidly erase restraint and deepen adharma-like suffering on the battlefield.
Sañjaya describes the warrior Nīla attacking the Kaurava forces with overwhelming force. His arrows are compared to sparks and his bow to flames, as he ‘burns’ through the Kuru ranks like fire sweeping through dry grass.