Shloka 73
सुरासुरान् नागरक्ष:पिशाचान् नरान् सुपर्णानथ गन्धर्वयक्षान् । पृथग्विधान् भूतसंघांश्व विश्वां- स्त्वत्सम्भूतान् विद्य सर्वास्तथैव । ऐन्द्रं याम्यं वारुणं वैत्तपाल्यं पैन्र॑ त्वाष्टर कर्म सौम्यं च तुभ्यम्,देवता, असुर, नाग, राक्षस, पिशाच, मनुष्य, गरुड़ आदि पक्षी, गन्धर्व तथा यक्ष आदि जो पृथक्-पृथक् प्राणियोंक अखिल समुदाय हैं, उन सबको हम आपसे ही उत्पन्न हुआ मानते हैं। इसी प्रकार इन्द्र, यम, वरुण और कुबेरका पद, पितरोंका लोक तथा विश्वकर्माकी सुन्दर शिल्पकला आदिका आविर्भाव भी आपसे ही हुआ है
surāsurān nāgarakṣaḥpiśācān narān suparṇān atha gandharvayakṣān | pṛthagvidhān bhūtasaṅghāṃś ca viśvāṃs tvatsaṃbhūtān vidya sarvās tathaiva | aindraṃ yāmyaṃ vāruṇaṃ vittapālyaṃ paitṛṃ tvāṣṭraṃ karma saumyaṃ ca tubhyam ||
Śrī Nārāyaṇa sprach: „Wisse, dass alle mannigfaltigen Scharen der Wesen—Götter und Asuras, Nāgas, Rākṣasas und Piśācas, Menschen, die Suparṇas (Garuda-gleiche Vögel) sowie Gandharvas und Yakṣas—ja die ganze Menge in ihren vielen Gestalten, aus dir geboren ist. Ebenso entstehen aus dir die Ämter und Kräfte Indras, Yamas, Varuṇas und Kuberas; die Welt der Pitṛs; und selbst die anmutige Kunstfertigkeit Viśvakarmans.“
श्रीनारायण उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a theistic cosmology: all classes of beings and even the cosmic offices (Indra, Yama, Varuṇa, Kubera), ancestral realm, and divine craftsmanship ultimately originate from the Supreme (addressed as ‘you’), grounding reverence and ethical order (dharma) in a single transcendent source.
Śrī Nārāyaṇa speaks in a doctrinal register, enumerating gods, spirits, humans, and celestial functionaries to affirm that their existence and powers are derived from the Supreme being being addressed, emphasizing universal dependence and divine causality.