Shloka 28
अध्याय १४६ — निशायां सात्यकिदुर्योधनयुद्धम् / Chapter 146 — Night Battle: Sātyaki and Duryodhana; Śakuni’s Encirclement of Arjuna
तेन वृष्णिप्रवीराणां चक्र न प्रतिहन्यते । अपि मेरुं वहेत् कश्चित् तरेद् वा मकरालयम् । नतु वृष्णिप्रवीराणां समेत्यान्तं व्रजेन्नप,इसीसे वृष्णिवीरोंका यह समूह किसीके द्वारा प्रतिहत नहीं होता है। नरेश्वर! कोई मेरुपर्वतको सिरपर उठा ले अथवा समुद्रको हाथोंसे तैर जाय; परंतु वृष्णिवीरोंके समूहका अन्त नहीं पा सकता
tena vṛṣṇipravīrāṇāṁ cakra na pratihanyate | api meruṁ vahet kaścit tared vā makarālayam | na tu vṛṣṇipravīrāṇāṁ sametyāntaṁ vrajen nṛpa ||
Sañjaya sprach: „Darum kann die Schlachtordnung, die von den erlesensten Helden der Vṛṣṇis gebildet wurde, von niemandem aufgehalten werden. Ein Mensch könnte den Berg Meru emporheben oder gar den Ozean—die Heimstatt der Makara—durchschwimmen; doch, o König, wer jenem Heer der Vṛṣṇi-Streiter entgegentritt, erreicht niemals sein Ende.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses deliberate hyperbole to convey the overwhelming, near-unstoppable collective strength of the Vṛṣṇi champions: some feats are imaginable in theory (lifting Meru, crossing the ocean), yet overcoming or even fully measuring such a host in battle is portrayed as beyond reach.
Sañjaya reports to the king that the Vṛṣṇi warriors have formed a powerful circular battle-array (cakra) that cannot be effectively resisted; he emphasizes its invincibility through comparisons to impossible or near-impossible feats.