Shloka 11
द्रौणि-पार्षतयोर्युद्धम् | The Duel of Aśvatthāmā
Drauṇi) and Dhṛṣṭadyumna (Pārṣata
निकृत्या निकृतिप्रज्ञो राज्यं हृत्वा महात्मनाम् | जितमित्येव मन्वान: पाण्डवानवमन्यते,वह छल-कपटकी विद्याको जानता है। अतः छलसे ही उन महामनस्वी पाण्डवोंके राज्यका अपहरण करके उसे जीता हुआ मानकर पाण्डवोंका अपमान करता है
nikṛtyā nikṛtiprajño rājyaṁ hṛtvā mahātmanām | jitam ity eva manvānaḥ pāṇḍavān avamanyate ||
Sañjaya sprach: Im Trug geübt und mit einem Geist, der in krummen Listen geschult ist, raubte er den Großherzigen ihr Reich. Dann, im Wahn, dies sei ein wahrer Sieg, beginnt er die Pāṇḍavas zu schmähen und zu entehren—eine ethische Anklage: Ein Triumph, der durch Betrug und nicht durch Dharma errungen wird, ist kein gerechter Sieg.
संजय उवाच
Educational Q&A
Victory obtained through छल (deceit) is ethically hollow: seizing a rightful kingdom by fraud and then treating it as a legitimate conquest leads to arrogance and contempt, marking a fall from dharma.
Sañjaya characterizes the opponent as crafty and deceit-driven, describing how the Pāṇḍavas’ kingdom was taken by trickery and how, believing that theft to be ‘victory,’ he now insults the Pāṇḍavas.