Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

भूरिश्रवसः गर्हा, प्रायोपवेशः, सात्यकिकृतशिरच्छेदः

Bhūriśravas’s Censure, Prāyopaveśa, and Sātyaki’s Beheading

राजानं सर्वलोकस्य सर्वलोकमहारथम्‌ | शरैरभ्याहनद्‌ गाढं ततो युद्धम भूत्‌ तयो:,सब लोगोंके राजा और समस्त संसारके विख्यात महारथी दुर्योधनको उन्होंने अपने बाणोंद्वारा गहरी चोट पहुँचायी। फिर तो उन दोनोंमें भारी युद्ध छिड़ गया

sañjaya uvāca |

rājānaṃ sarvalokasya sarvaloka-mahāratham |

śarair abhyāhanad gāḍhaṃ tato yuddham abhūt tayoḥ ||

Sañjaya sprach: Er traf König Duryodhana—den Herrn der Menschen und den in aller Welt berühmten großen Wagenkämpfer—hart mit Pfeilsalven. Daraufhin entbrannte zwischen den beiden ein erbitterter Kampf, in dem unter den unerbittlichen Forderungen des Krieges sowohl Können als auch Königtum auf die Probe gestellt wurden.

राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वलोकस्यof all the world/people
सर्वलोकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
सर्वलोकमहारथम्the world-renowned great chariot-warrior
सर्वलोकमहारथम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्वलोकमहारथ
FormMasculine, Accusative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभ्याहनत्struck/smote
अभ्याहनत्:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-आ-हन्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
गाढम्deeply/severely
गाढम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगाढ
FormNeuter, Accusative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
अभूत्arose/became
अभूत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (Lun), 3rd, Singular, Parasmaipada
तयोःof those two/between the two
तयोः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana

Educational Q&A

The verse highlights the Kṣatriya world where fame, kingship, and duty are measured in battle; it implicitly raises the ethical tension that even celebrated rulers become subject to the harsh consequences of violence once war is unleashed.

Sañjaya reports that Duryodhana is struck hard by an opponent’s arrows, and as a result a fierce duel begins between the two warriors.