Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

Droṇa-parva Adhyāya 114 — Karṇa–Bhīmasena Missile Exchange, Disarmament, and Arjuna’s Intervention

युधिष्ठटिरस्थ चरणावभिवाद्य कृताञ्जलि: । तेन मूर्थन्युपाप्रात आरुरोह महारथम्‌,इसके बाद सात्यकिने हाथ जोड़कर युधिष्ठिरके चरणोंमें प्रणाम किया और युधिष्ठिरने उनका मस्तक सूँघा। फिर वे उस विशाल रथपर आखरूढ़ हो गये

Yudhiṣṭhirasyātha caraṇāv abhivādya kṛtāñjaliḥ | tena mūrdhny upāghrāta āruroha mahāratham ||

Sañjaya sprach: Dann verneigte er sich mit gefalteten Händen ehrfürchtig zu Yudhiṣṭhiras Füßen. Yudhiṣṭhira wiederum roch ihm liebevoll am Scheitel zum Segen; darauf bestieg er den großen Wagen. Die Szene betont die Beständigkeit des Dharma—Demut, Achtung vor rechtmäßiger Autorität und gegenseitige Wertschätzung—selbst inmitten der harten Notwendigkeiten des Krieges.

युधिष्ठिरस्यof Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Genitive, Singular
चरणौthe two feet
चरणौ:
Karma
TypeNoun
Rootचरण
FormMasculine, Accusative, Dual
अभिवाद्यhaving saluted
अभिवाद्य:
TypeVerb
Rootअभि-√वद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
कृताञ्जलिःwith joined palms
कृताञ्जलिः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृताञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
तेनby him / with him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
मूर्धनिon the head
मूर्धनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
FormMasculine, Locative, Singular
उपाघ्रातःsmelled (affectionately) / sniffed
उपाघ्रातः:
TypeVerb
Rootउप-√घ्रा
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
आरुरोहmounted / ascended
आरुरोह:
TypeVerb
Rootआ-√रुह्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
महारथम्the great chariot
महारथम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
M
mahāratha (great chariot)