Shloka 32
जघान पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् रणमूर्थनि । शक्ति, कणप, प्रास, शूल, पट्टिश, तोमर, शतघ्नी, परिघ, भिन्दिपाल, फरसे, शिलाएँ, खड्ग, लोहेकी गोलियाँ, ऋष्टि और वज्र आदि अस्त्र-शस्त्रोंकी वर्षा होने लगी। राक्षसद्वारा की हुई उस भयंकर शण्त्रवर्षने युद्धके मुहानेपर पाण्डुपुत्र भीमके बहुत-से सैनिकोंका संहार कर डाला || ३०-३१ ह || तेन पाण्डवसैन्यानां सूदिता युधि वारणा:,राजन! राक्षस अलम्बुषने युद्धस्थलमें पाण्डव-सेनाके बहुत-से हाथियों, घोड़ों और पैदल सैनिकोंका बारंबार संहार किया, उसके बाणोंसे छिन्न-भिन्न होकर बहुतेरे रथी रथोंसे गिर पड़े
sañjaya uvāca | jaghāna pāṇḍuputrasya sainikān raṇamūrdhani | tena pāṇḍavasainyānāṃ sūditā yudhi vāraṇāḥ | rājan rākṣasa alambuṣoṇa yuddhasthale pāṇḍavasenāyā bahūn hastinaḥ aśvān padātīn ca punaḥ punaḥ saṃjahāra | tasya bāṇaiś chinna-bhinnā bahavaḥ rathinaḥ rathāt papātuḥ |
Sañjaya sprach: An der vordersten Front des Schlachtfeldes erschlug der Rākṣasa Alambuṣa die Krieger des Sohnes Pāṇḍus. Durch ihn, o König, wurden die Elefanten des Pāṇḍava-Heeres im Kampf schwer gepeinigt; und auf dem Feld der Schlacht metzelte er immer wieder viele Elefanten, Pferde und Fußsoldaten der Pāṇḍavas nieder. Von seinen Pfeilen zerrissen und zerschmettert, stürzten zahlreiche Wagenkämpfer von ihren Streitwagen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of war: even a cause aligned with dharma faces severe losses, and courage must coexist with endurance. It implicitly warns that martial power without restraint becomes sheer devastation, and that ethical resolve is tested not in ideals but amid suffering and chaos.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the rākṣasa warrior Alambuṣa is wreaking havoc at the battlefront, repeatedly killing Pāṇḍava elephants, horses, and infantry; many chariot-fighters are cut down by his arrows and fall from their chariots.