Shloka 28
भीमसेन-द्रोण-संग्रामः
Bhīmasena and Droṇa: Containment, Advance, and Recognition
बाहुभ्यामिव संतीर्णो सिन्धुषष्ठा: समुद्रगा: । तपान्ते सरितः पूर्णा महाग्राहसमाकुला:,उस समय ऐसा जान पड़ता था, मानो वर्षा-ऋतुमें जलसे लबालब भरी हुई बड़े-बड़े ग्राहोंसे व्याप्त समुद्रगामिनी इरावती (रावी), विपाशा (ब्यास), वितस्ता (झेलम), शतद्भू (शतलज) और चन्द्रभागा (चनाव)--इन पाँचों नदियोंके साथ छठी सिंधु नदीको श्रीकृष्ण और अर्जुनने अपनी भुजाओंसे तैरकर पार किया हो
bāhubhyām iva saṃtīrṇo sindhuṣaṣṭhāḥ samudragāḥ | tapānte saritaḥ pūrṇā mahāgrāhasamākulāḥ ||
Sañjaya sprach: Es schien, als hätten sie allein durch die Kraft ihrer Arme die zum Meer strömenden Flüsse durchschwommen—fünf von ihnen samt dem Sindhu als sechstem—Flüsse, die am Ende der heißen Jahreszeit angeschwollen und von großen Krokodilen wimmelnd waren.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfast resolve and extraordinary capability in the pursuit of one’s chosen duty amid war: obstacles that seem fearsome—like swollen, crocodile-filled rivers—are portrayed as surmountable when courage, skill, and higher purpose (here associated with Kṛṣṇa and Arjuna) are present.
Sañjaya describes, through a vivid simile, how it seemed as though Kṛṣṇa and Arjuna had crossed formidable, sea-bound rivers swollen at summer’s end and teeming with crocodiles—emphasizing the intensity of the moment and their exceptional prowess.