Shloka 27
भीमसेन-द्रोण-संग्रामः
Bhīmasena and Droṇa: Containment, Advance, and Recognition
ज्याघोषतलनिर्हादाद् गदानिस्त्रिंशविद्युत: । द्रोणास्त्रमेघान्निर्मुक्तौ सूर्येन्दू तिमिरादिव,द्रोणाचार्य जिस सैन्य-सरोवरके ग्राहतुल्य जन्तु थे, जो शक्तिरूपी विषधर सर्पोंसे भरा था, लोहेके बाण जिसके भीतर भयंकर मगरका भय उत्पन्न करते थे, बड़े-बड़े क्षत्रिय जिसमें जलके समान शोभा पाते थे, धनुषकी टंकार जहाँ मेघगर्जनाके समान सुनायी पड़ती थी, गदा और खड़्ग जहाँ विद्युतके समान चमक रहे थे और द्रोणाचार्यके बाण ही जहाँ मेघ बनकर बरस रहे थे, उससे मुक्त हुए श्रीकृष्ण और अर्जुन राहुसे छूटे हुए सूर्य और चन्द्रमाके समान प्रकाशित हो रहे थे
jyāghoṣa-tala-nirhādād gadā-nistriṁśa-vidyutaḥ | droṇāstra-meghān nirmuktau sūryendū timirād iva ||
Sañjaya sprach: Als sie jenem donnernden Dröhnen der Bogensehnen entronnen waren—wo Keulen und Schwerter wie Blitze aufleuchteten und Droṇas Waffe wie eine Regenwolke niederströmte—strahlten Kṛṣṇa und Arjuna hervor, wie Sonne und Mond, wenn sie aus der Finsternis befreit erscheinen.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the most overwhelming violence of war—depicted as thunder, lightning, and storm-clouds of weapons—steadfastness joined with righteous support can restore clarity and hope. The verse frames Kṛṣṇa and Arjuna as a luminous moral and strategic center emerging from peril, suggesting that dharmic resolve and wise guidance dispel ‘darkness’ in moments of crisis.
Sañjaya describes Kṛṣṇa and Arjuna coming out safely and visibly from the oppressive onslaught associated with Droṇa’s weaponry. The battlefield is imagined as a storm: bowstrings roar like thunder, swords and maces flash like lightning, and Droṇa’s missiles fall like rain-clouds. Having escaped that ‘storm,’ the two appear radiant—likened to the sun and moon emerging from darkness.