Shloka 15
अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्
Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement
तैः सम्प्रयुक्तै: स महारथाग्र्यै- गज्भासुत: समरे चित्रयोधी । न विव्यथे शान्तनवो महात्मा समागतै: पाण्डुसुतै: समस्तै:,महारथियोंमें श्रेष्ठ समस्त पाण्डव संगठित होकर वहाँ आ पहुँचे थे तो भी उनसे समरांगणमें विचित्र युद्ध करनेवाले गंगापुत्र शान्तनुनन्दन महात्मा भीष्मको व्यथा नहीं हुई
taiḥ samprayuktaiḥ sa mahārathāgryaiḥ gaṅgābhāsutaḥ samare citrayodhī | na vivyathe śāntanavo mahātmā samāgataiḥ pāṇḍusutaiḥ samastaiḥ ||
Sañjaya sprach: Obwohl die hervorragendsten unter den großen Wagenkriegern—die Söhne Pāṇḍus—sich vereint hatten und ihn angriffen, wankte der großherzige Bhīṣma, Sohn Śāntanus und aus der Gaṅgā geboren, ein wunderbarer Kämpfer im Gefecht, nicht und empfand keine Bedrängnis. Der Vers rühmt Standhaftigkeit und disziplinierte Entschlossenheit angesichts überwältigender Gegenwehr: die Fassung des Kriegers, gegründet auf Pflicht, nicht auf Furcht.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes unwavering steadiness in the face of collective opposition. Bhīṣma’s lack of agitation illustrates the ideal of disciplined courage—acting from duty and trained resolve rather than being shaken by numbers or threat.
Sañjaya describes the battlefield moment when all the Pāṇḍavas, foremost among great warriors, converge and engage Bhīṣma. Despite their united assault, Bhīṣma—Śāntanu’s son, born of the Gaṅgā—remains untroubled and continues fighting with remarkable skill.