Shloka 22
Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)
भारत! तुषार, यवन, शक और चूचुपदेशके सैनिक व्यूहके दाहिने पक्षका आश्रय लेकर स्थित हुए ।। श्रुतायुश्न शतायुश्च॒ सौमदत्तिश्न मारिष | व्यूहस्य जघने तस्थू रक्षमाणा: परस्परम्,मारिष! श्रुतायु, शतायु तथा सोमदत्तकुमार भूरिश्रवा--ये परस्पर एक-दूसरेकी रक्षा करते हुए व्यूहके जघनप्रदेशमें स्थित हुए
śrutāyuś ca śatāyuś ca saumadattiś ca māriṣa | vyūhasya jaghane tasthuḥ rakṣamāṇāḥ parasparam ||
Sañjaya sprach: O Bhārata! Śrutāyu, Śatāyu und Bhūriśravas — der Sohn Somadattas — nahmen ihren Stand im hinteren Teil der Schlachtordnung ein und schützten einander. Der Vers betont die disziplinierte Platzierung innerhalb der Formation und das Ethos gegenseitigen Beistands unter Gefährten inmitten der geordneten Gewalt des Krieges.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, conduct is framed by discipline and responsibility: warriors are assigned positions within a larger order and are expected to uphold comradeship through mutual protection, reflecting a kṣatriya ethic of duty and solidarity.
Sañjaya reports troop placement within the Kaurava battle-array: Śrutāyu, Śatāyu, and Bhūriśravas (Somadatta’s son) are stationed at the rear (jaghana) of the formation, standing together and guarding one another.