Shloka 5
आत्मदोष-उपदेशः तथा भीम-धृष्टद्युम्नयोः संयोगः
Self-Causation Counsel and the Bhīma–Dhṛṣṭadyumna Convergence
युयुत्सवस्ते विक्रान्ता विजयाय महाबला: । अन्योन्यमभिगर्जनन्तो गोष्ठेष्विव महर्षभा:,जैसे बड़े-बड़े साँड़ गोशालाओंमें गरजते हुए एक-दूसरेसे भिड़ जाते हैं, उसी प्रकार पराक्रमी और महाबली सैनिक विजयके लिये युद्धकी इच्छा रखकर गरजते हुए एक- दूसरेके सामने आये
yuyutsavas te vikrāntā vijayāya mahābalāḥ | anyonyam abhigarjananto goṣṭheṣv iva maharṣabhāḥ ||
Sañjaya sprach: Kampfeslustig rückten jene mächtigen und tapferen Krieger zum Sieg vor, einander anbrüllend wie große Stiere, die in den Ställen brüllen, wenn sie zum Zusammenstoß ansetzen. Die Szene zeigt, wie der Durst nach Triumph den kriegerischen Stolz entfacht und die Menschen in die Konfrontation treibt, noch ehe die moralische Abrechnung über die Folgen des Krieges offenbar wird.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the psychological momentum of war: the desire for victory and mutual provocation (roaring challenges) can overpower restraint. It implicitly frames the ethical tension of Kurukṣetra—valor and ambition surge forward even as dharma will later demand reflection on duty, consequence, and right conduct.
Sanjaya narrates the battlefield atmosphere: powerful warriors, intent on winning, advance toward each other while shouting and roaring in challenge, compared to great bulls bellowing and clashing in a cattle-shed.