Shloka 113
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
ततः शैक्यायसी गुर्वी प्रगृह्दा बलवान् गदाम् । भीमसेनस्ततस्तूर्ण पुप्लुवे मनुजर्षभ,नरश्रेष्ठ तब बलवान भीमसेन पूर्णतः लोहेके सारतत्त्व (फौलाद)-की बनी हुई भारी गदा हाथमें लेकर तुरंत उस रथसे कूद पड़े
tataḥ śaikyāyasī gurvī pragṛhya balavān gadām | bhīmasenas tataḥ tūrṇaṁ pupluve manujarṣabha ||
Sañjaya sprach: Dann ergriff der mächtige Bhīmasena eine schwere Keule aus massivem Eisen und sprang sogleich vom Wagen herab—wie ein Stier unter den Menschen—bereit, den Kampf mit eigener Kraft voranzutreiben. Der Augenblick betont den Entschluss des Kriegers: Im Schmelztiegel des Krieges wählt er die direkte Begegnung und trägt das Gewicht der Waffe wie auch der Verantwortung.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya resolve and accountability in battle: a warrior does not hesitate when duty calls, but commits fully—symbolized by Bhīma firmly taking up a heavy weapon and entering direct combat.
Sañjaya reports that Bhīmasena grasps a heavy iron mace and quickly leaps down from the chariot, signaling an immediate move to close-quarters fighting.