Previous Verse
Next Verse

Shloka 110

Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)

ततः शरसहस््रेण संनिवार्य महारथान्‌ । हयान्‌ काञ्चनसंनाहान्‌ भीमस्य न्‍्यहनच्छरै:,तदनन्तर सहस्रों बाणोंकी वर्षा करके उन तीनों महारथियोंको रोककर सोनेके साज- बाज धारण करनेवाले भीमसेनके घोड़ोंको भीष्मने अपने बाणोंसे मार डाला

tataḥ śarasahasreṇa saṃnivārya mahārathān | hayān kāñcanasaṃnāhān bhīmasya nyahanaccharaiḥ ||

Sañjaya sprach: Dann hielt Bhīṣma mit tausend Pfeilen jene großen Wagenkämpfer auf; und danach streckte er mit seinen Geschossen Bhīmas Pferde nieder, die mit goldenem Geschirr geschmückt waren. Die Episode unterstreicht die unerbittliche Präzision der Schlachtfeld-Dharma: Die Beweglichkeit zu lähmen — statt bloß persönlichen Ruhm zu suchen — wird zur entscheidenden, ethisch aufgeladenen Taktik.

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya
शरarrow
शर:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Singular (as prior member in compound)
सहस्रेणwith a thousand
सहस्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
संनिवार्यhaving restrained/checked
संनिवार्य:
TypeVerb
Rootसम्-नि-√वृ (वारयति/निवारयति)
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्), having checked/held back
महारथान्great chariot-warriors
महारथान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Accusative, Plural
हयान्horses
हयान्:
Karma
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Accusative, Plural
काञ्चनgolden
काञ्चन:
TypeAdjective
Rootकाञ्चन
FormNeuter (as prior member in compound), Accusative, Singular (agreeing within compound)
संनाहान्armours/harnesses
संनाहान्:
TypeNoun
Rootसंनाह
FormMasculine, Accusative, Plural
भीमस्यof Bhima
भीमस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Genitive, Singular
न्यहनत्struck down/killed
न्यहनत्:
TypeVerb
Rootनि-√हन्
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
छरैःwith arrows
छरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhishma
B
Bhima (Bhimasena)
M
mahārathas (three great chariot-warriors)
H
horses
G
golden harness (kāñcana-saṃnāha)
A
arrows