Shloka 109
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
प्रत्यविध्यत तान् सर्वान् पिता देवव्रतस्तव । यतमानान् महेष्वासांस्त्रिभिस्त्रिभिरजिद्यागैः,उस समय आपके पितृतुल्य भीष्मने वहाँ युद्धके लिये प्रयत्न करनेवाले उन सभी महाधनुर्धर योद्धाओंको सीधे जानेवाले तीन-तीन बाणोंसे बींधकर बदला चुकाया
pratyavidhyata tān sarvān pitā devavratas tava | yatamānān maheṣvāsāṁs tribhis tribhir ajihmagaiḥ ||
Sañjaya sprach: Da schlug Devavrata (Bhīṣma), dir wie eine Vatergestalt, gegen all jene großen Bogenschützen zurück, die sich im Kampf mühten, und durchbohrte jeden mit drei geradlinig fliegenden Pfeilen — er vergalt ihren Angriff mit maßvoller, disziplinierter Kraft.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined action in accordance with kṣatriya-duty: even in retaliation, Bhīṣma’s response is controlled and precise—an ethical ideal of measured force rather than uncontrolled rage.
Sañjaya reports that Bhīṣma (Devavrata), acting as the Kaurava commander, counters the attacking great archers by piercing each with three straight-flying arrows, thereby answering their effort on the battlefield.