Shloka 74
भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation
मोह-नाश नष्टो मोह: स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत । स्थितो5स्मि गतसन्देह: करिष्ये वचनं तव ॥। (गीता १८।७३) सम्बन्ध-- इस प्रकार धृतराष्ट्रके प्रश्नानुसार भगवान् श्रीकृष्ण और अर्जुनके संवादरूप गीताशासत्रका वर्णण करके अब उसका उपसंहार करते हुए संजय धुतराष्ट्रके सामने गीताका महत्त्व प्रकट करते हैं-- संजय उवाच इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मन: । संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम्
naṣṭo mohaḥ smṛtir labdhā tvatprasādān mayācyuta | sthito 'smi gata-sandehaḥ kariṣye vacanaṁ tava ||
Arjuna erklärt Kṛṣṇa: „Meine Verblendung ist vernichtet, und durch deine Gnade, o Acyuta, habe ich klare Erinnerung und rechtes Verständnis wiedererlangt. Nun stehe ich fest, frei von Zweifel, und ich werde deine Weisung ausführen.“ Im ethischen Rahmen des Schlachtfeldes ist dies der Wendepunkt, an dem innere Verwirrung dem Unterscheidungsvermögen weicht und entschlossenes Handeln im Einklang mit dem Dharma entsteht, nicht aus Furcht oder persönlicher Anhaftung.
संजय उवाच
Educational Q&A
When delusion (moha) is removed and true understanding (smṛti) is restored—often expressed as arising through divine guidance and grace—one becomes steady and capable of acting decisively in accordance with dharma. The verse emphasizes clarity, freedom from doubt, and committed ethical action.
At the close of the Gītā dialogue, Arjuna responds to Kṛṣṇa that his confusion has ended. He accepts Kṛṣṇa’s counsel and resolves to act, signaling readiness to engage in the war as a duty rather than from personal turmoil.