Shloka 10
Sainyavinyāsa–Lakṣaṇa (Disposition of Armies and Battlefield Omens) | सैन्यविन्यास–लक्षणम्
तस्य सैन्ये धार्तराष्ट्रा श्न सर्वे बाह्लीकानामेकदेश: शलश्न | ये चाम्बष्ठा: क्षत्रिया ये च सिन्धो- स्तथा सौवीरा: पञ्चनदाश्व शूरा:
tasya sainye dhārtarāṣṭrāś ca sarve bāhlīkānām ekadeśaḥ śalaś ca | ye cāmbaṣṭhāḥ kṣatriyā ye ca sindhos tathā sauvīrāḥ pañcanadāś ca śūrāḥ ||
Sañjaya berichtet, dass in jenem Heer alle Söhne Dhṛtarāṣṭras waren, dazu ein Kontingent der Bāhlīkas und Śala; ferner die tapferen Kṣatriyas der Ambaṣṭhas sowie Krieger aus dem Sindhu-Land, die Sauvīras und die Helden der Pañcanada-Region. Der Vers betont, wie das Heer der Kaurava durch viele verbündete Völker gestärkt wird und damit die moralische und politische Tragweite des kommenden Krieges weit über eine bloße Familienfehde hinauswächst.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how adharma-driven conflict can expand through political alliances: many regions and warrior groups become implicated, showing that war’s moral burden and consequences spread beyond the original disputants.
Sañjaya is cataloguing the Kaurava forces for Dhṛtarāṣṭra, naming allied peoples and warriors present in the army—Dhṛtarāṣṭra’s sons along with contingents from Bāhlīka, Śala, the Ambaṣṭhas, Sindhu, Sauvīra, and Pañcanada.