Shloka 33

Chapter 19: Prativyūha of the Pāṇḍavas — Vajra (Acala) Formation and Dawn Omens

Devanagari script

भीमसेनो गदां भीमां प्रकर्षन्‌ परिघोपमाम्‌ | प्रचकर्ष महासैन्यं दुराधर्षो महामना:,दुर्जय वीर महामनस्वी भीमसेन हाथमें परिघके समान मोटी एवं भयंकर गदा लिये अपने साथ विशाल सेनाको खींचे लिये जा रहे थे

Transliteration

sañjaya uvāca | bhīmaseno gadāṃ bhīmāṃ prakarṣan pari ghopamām | pracakārṣa mahāsainyaṃ durādharṣo mahāmanāḥ ||

Translation

Sañjaya sprach: Der mächtige Bhīmasena, seine schreckliche Keule nachziehend—dick und furchtbar wie ein eiserner Knüppel—drängte voran, als zöge er ein gewaltiges Heer mit sich. Großgesinnt und schwer anzugreifen, schritt er als unbezwingbare Macht in das Werk des Krieges, gerecht im Dharma und doch verheerend.

Word by Word

• भीमसेनः: Bhimasena
• भीमसेनः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गदाम्: mace
• गदाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गदा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• भीमाम्: terrible
• भीमाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: भीम
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• प्रकर्षन्: dragging, pulling along
• प्रकर्षन्: Karta
• Type: Verb
• Root: कृष्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle), प्र

• परिघोपमाम्: like an iron bar (club-like)
• परिघोपमाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: परिघ-उपमा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• प्रचकर्ष: dragged, drew along
• Type: Verb
• Root: कृष्
• Form: Imperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada, प्र

• महासैन्यम्: the great army
• महासैन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महासैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दुराधर्षः: hard to assail
• दुराधर्षः: Karta
• Type: Adjective
• Root: दुराधर्ष
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महामनाः: great-souled
• महामनाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महामनस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Bhimasena (Bhima)
• gada (mace)
• parigha (iron club/bar)
• mahāsainya (great army)