Shloka 41
Devanagari script
सम्भ्रमश्न महानासीत् त्रिदशानां विशाम्पते । पतिष्यति रथाद् भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा,प्रजानाथ! सम्पूर्ण लोकोंके प्रिय भीष्म रथसे गिरना चाहते हैं, यह जानकर उस समय सम्पूर्ण देवताओंको भी महान् आश्चर्य हुआ
Transliteration
saṁbhramaś ca mahān āsīt tridaśānāṁ viśāmpate | patiṣyati rathād bhīṣme sarvalokapriye tadā prajānātha ||
Translation
Sañjaya sprach: „O Herr des Volkes, große Erregung erhob sich unter den Göttern. Denn als sie erkannten, dass Bhīṣma — von allen Welten geliebt — damals im Begriff war, von seinem Wagen zu stürzen, wurden selbst die Himmlischen von Staunen ergriffen.“
Word by Word
सम्भ्रमःastonishment, agitation
सम्भ्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्भ्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
त्रिदशानाम्of the gods (thirty)
त्रिदशानाम्:
TypeNoun
Rootत्रिदश
FormMasculine, Genitive, Plural
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
पतिष्यतिwill fall
पतिष्यति:
TypeVerb
Rootपत्
FormFuture (Lrt), 3rd, Singular, Parasmaipada
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Singular
भीष्मेwhen/with regard to Bhishma
भीष्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वलोकप्रियेin/with regard to (him who is) dear to all the worlds
सर्वलोकप्रिये:
TypeAdjective
Rootसर्व-लोक-प्रिय
FormMasculine, Locative, Singular
तदाthen, at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhīṣmaT
Tridaśa (the devas/gods)R
Ratha (chariot)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes