Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Bhīṣma–Karṇa Saṃvāda on the Śaraśayyā (भीष्म–कर्ण संवादः शरशय्यायाम्)

पुत्रस्तु तव त॑ दृष्टवा भीमार्जुनपराक्रमम्‌ । गाड़ेयस्य रथाभ्याशमुपजग्मे महाबल:,एकैकं त्रिभिरानर्च्छत्‌ कड़ुकबर्हिणवाजितै: । उसके बाद सुशर्मा और कृपाचार्यको भी तीन-तीन बाणोंसे बींध डाला। राजेन्द्र! फिर समरांगणमें प्राग्ज्योतिषनरेश भगदत्त, सिन्धुराज जयद्रथ, चित्रसेन, विकर्ण, कृतवर्मा, दुर्मीषण तथा महारथी विन्द और अनुविन्द--इनमैंसे प्रत्येकको गीधकी पाँखसे युक्त तीन- तीन बाणोंद्वारा विशेष पीड़ा दी आपका पुत्र महाबली दुर्योधन भीमसेन और अर्जुनका वह पराक्रम देखकर स्वयं भी गंगानन्दन भीष्मके रथके समीप जा पहुँचा

sañjaya uvāca |

putras tu tava taṁ dṛṣṭvā bhīmārjunaparākramam |

gāṅgeyasya rathābhyāśam upajagme mahābalaḥ ||

ekaikaṁ tribhir ānarccchat kaṅkukabarhiṇavājitaiḥ |

śuśarmāṇaṁ ca kṛpācāryaṁ ca tribhir eva vyadhat ||

prāgjyotiṣanṛpaṁ bhagadattaṁ sindhurājaṁ jayadratham |

citrasenaṁ vikarṇaṁ ca kṛtavarmāṇam eva ca |

durmīṣaṇaṁ tathā vīrau vindānuvindau mahārathau |

etān ekaikaṁ tribhir iṣubhir gṛdhrapakṣopamaiḥ pīḍayām āsa ||

Sañjaya sprach: Als er jene Machtdemonstration Bhīmas und Arjunas sah, rückte dein Sohn—der mächtige Duryodhana—zur Streitwagen Bhīṣmas vor, des Sohnes der Gaṅgā. Auf dem Schlachtfeld traf er jeden mit drei Pfeilen, befiedert wie Geierflügel: Śuśarmā und den Lehrer Kṛpa durchbohrte er mit je drei; ebenso quälte er Bhagadatta, den König von Prāgjyotiṣa, Jayadratha, den König von Sindhu, Citraseṇa, Vikarṇa, Kṛtavarman, Durmīṣaṇa sowie die großen Wagenkämpfer Vinda und Anuvinda—jeden einzelnen mit drei Pfeilen.

पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तवof you/your
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), —
भीम-अर्जुन-पराक्रमम्the prowess of Bhima and Arjuna
भीम-अर्जुन-पराक्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootपराक्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
गाङ्गेयस्यof the son of Ganga (Bhishma)
गाङ्गेयस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootगाङ्गेय
FormMasculine, Genitive, Singular
रथ-अभ्याशम्near the chariot / the vicinity of the chariot
रथ-अभ्याशम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभ्याश
FormMasculine, Accusative, Singular
उपजग्मेapproached/went near
उपजग्मे:
TypeVerb
Rootउप-गम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Singular
एक-एकम्each (one by one)
एक-एकम्:
TypeIndeclinable
Rootएक
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeNumeral
Rootत्रि
Form—, Instrumental, Plural
आनर्च्छत्struck/shot at (hit)
आनर्च्छत्:
TypeVerb
Rootऋच्छ् (आ-ऋच्छ्)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कडुक-बर्हिण-वाजितैःwith arrows furnished with (kadūka-) peacock-feathered fittings
कडुक-बर्हिण-वाजितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootवाजित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
B
Bhīma
A
Arjuna
B
Bhīṣma (Gāṅgeya)
Ś
Śuśarmā
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
B
Bhagadatta
P
Prāgjyotiṣa
J
Jayadratha
S
Sindhu (Sindhurāja)
C
Citraseṇa
V
Vikarṇa
K
Kṛtavarman
D
Durmīṣaṇa
V
Vinda
A
Anuvinda
C
Chariot (ratha)
A
Arrows (iṣu/bāṇa)