Shloka 37
भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः
Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed
घटोत्कचं रणे यान्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम् । दुर्मुख: समरे प्रायाद् भीष्महेतो: पराक्रमी,उसी समय पराक्रमी दुर्मुखने समरभूमिमें भीष्मकी रक्षाके लिये राक्षस घटोत्कचपर आक्रमण किया, जो युद्धके मैदानमें आपकी सेनाका संहार करता हुआ आगे बढ़ रहा था
sañjaya uvāca |
ghaṭotkacaṁ raṇe yāntaṁ nighnantaṁ tava vāhinīm |
durmukhaḥ samare prāyād bhīṣma-hetoḥ parākramī ||
Sañjaya sprach: „Als Durmukha sah, wie Ghaṭotkaca in die Schlacht vordrang und deine Heere niedermähte, stürzte der Tapfere gegen ihn in den Kampf—um Bhīṣma zu schützen. So wird im Wirrwarr des Krieges die persönliche Kraft von Treue und Pflicht gegenüber dem Feldherrn gelenkt, selbst wenn der Gegner eine furchterregende, vernichtende Macht ist.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, valor is often guided by allegiance and perceived duty: Durmukha’s courage is framed as service to Bhīṣma’s safety. It implicitly raises the ethical tension between loyalty to one’s leader and the destructive momentum of battle.
Ghaṭotkaca is advancing on the battlefield, slaughtering the Kaurava forces. In response, the valiant Kaurava warrior Durmukha charges forth to attack him, motivated by the need to protect/support Bhīṣma.