Shloka 20

Babhruvāhana’s Lament and Appeal for Expiation (प्रायश्चित्त-याचना)

Devanagari script

ततः संज्ञां पुनर्लब्ध्वा स राजा बभ्रुवाहन: । मातरं तामथालोक्य रणभूमावथाब्रवीत्‌,थोड़ी ही देरमें राजा बभ्रुवाहनको पुनः चेत हुआ। वह अपनी माताको रणभूमिमें बैठी देख इस प्रकार विलाप करने लगा--

Transliteration

tataḥ saṃjñāṃ punar labdhvā sa rājā babhruvāhanaḥ | mātaraṃ tām athālokya raṇabhūmāv athābravīt ||

Translation

Dann kam König Babhruvāhana wieder zu sich. Als er seine Mutter auf dem Schlachtfeld sitzen sah, begann er zu sprechen — in schmerzvollem Klagen — mitten im Kriegsgeschehen. Dieser Augenblick zeigt den ethischen Schock der Schlacht: Wenn Verwandtschaft und Pflicht aufeinanderprallen, wendet sich das Herz des Kriegers von der Siegesfreude ab und hin zu Reue und Verantwortung.

Word by Word

ततःthen, thereafter

संज्ञाम्consciousness, awareness

पुनःagain

लब्ध्वाhaving regained/obtained

सःhe

राजाking

बभ्रुवाहनःBabhruvāhana (proper name)

मातरम्mother

ताम्her

अथthen

आलोक्यhaving seen, looking at

रणभूमौon the battlefield

अथthen

अब्रवीत्said, spoke

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Babhruvāhana

Babhruvāhana's mother

Raṇabhūmi (battlefield)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes