Shloka 18
Āśvamedhika Parva, Adhyāya 77 — Saindhava resistance, Arjuna’s restraint, and Duḥśalā’s supplication
शशं चाशु विनिर्भिद्य मण्डलं शशिनो5पतत् । विपरीता दिशश्वापि सर्वा धूमाकुलास्तथा,पूर्वोक्त उल्काएँ चन्द्रमामें स्थित हुए शश-चिह्नका भेदन करके चन्द्रमण्डलके चारों ओर गिरने लगीं । सम्पूर्ण दिशाएँ धूमाच्छन्न होकर विपरीत प्रतीत होने लगीं
śaśaṃ cāśu vinirbhidya maṇḍalaṃ śaśino ’patat | viparītā diśaś cāpi sarvā dhūmākulās tathā ||
Vaiśampāyana sprach: Die meteorgleichen Unheilszeichen trafen rasch und spalteten das Hasenmal auf dem Mond und fielen dann rings um die Mondscheibe herab. Auch alle Himmelsrichtungen wurden von Rauch erstickt und erschienen wie umgestürzt — ein düsteres Omen, dass die natürliche Ordnung ins Wanken gerät und Unheil sowie sittliche Verstörung der Welt bevorstehen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When the cosmos appears disordered—moon-marks struck, directions inverted, smoke everywhere—the epic frames it as a moral warning: collective adharma and looming danger manifest as unsettling portents, urging rulers and society toward vigilance and restoration of dharma.
The narrator describes terrifying celestial omens: fiery objects (implied meteors/ulkaa) seem to strike the Moon’s hare-mark and fall around it, while all quarters become smoke-filled and appear reversed—an atmosphere of impending crisis.