Shloka 153
Traigarta Attempt to Seize the Aśvamedha Horse; Arjuna’s Restraint and Tactical Victory
निवृत्तमेनं द्रक्ष्याम: पुनरेष्यति च ध्रुवम् । नरेन्द्र! दूसरे लोग ये बातें कहते थे--“इस भीड़में हम अर्जुनको तो नहीं देखते हैं; किंतु उनका यह धनुष दिखायी देता है। यही वह भयंकर टंकार करनेवाला विख्यात गाण्डीव धनुष है। अर्जुनकी यात्रा सकुशल हो। उन्हें मार्गमें कोई कष्ट न हो। ये निर्भय मार्गपर आगे बढ़ते रहें। ये निश्चय ही कुशलपूर्वक लौटेंगे और उस समय हम फिर इनका दर्शन करेंगे”
nivṛttam enaṁ drakṣyāmaḥ punar eṣyati ca dhruvam | narendra! pare janā etāḥ kathāḥ kathayanti sma—“asmin janasaṁghāte vayaṁ nārjunaṁ paśyāmaḥ; kintu tasya dhanuḥ pratyakṣam iva dṛśyate | eṣa eva bhīmaṭaṅkāraḥ prasiddho gāṇḍīvo dhanuḥ | arjunasya yātrā sukhaśivā bhavatu | mārgamadhye tasya kaścid upadravo mā bhūt | nirbhayaṁ panthānam agre gacchatu | sa niścayena kuśalena punar āgamiṣyati, tadā vayaṁ punar asya darśanaṁ lapsyāmaḥ”
Vaiśaṃpāyana sprach: „Wir werden ihn wiedersehen, nachdem er umgekehrt ist; gewiss wird er zurückkehren.“ O König, die Leute sagten zueinander: „In diesem Gedränge sehen wir Arjuna nicht, doch sein Bogen ist deutlich zu erkennen. Das ist der berühmte Gāṇḍīva, furchtbar im dröhnenden Klang seiner Sehne. Möge Arjunas Reise glückverheißend sein; möge ihn auf dem Weg keine Mühsal treffen. Möge er furchtlos den Pfad voranschreiten. Gewiss wird er heil zurückkehren, und dann werden wir ihn wieder schauen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights communal dharmic goodwill: people bless the righteous hero’s journey, pray for freedom from harm, and express confident hope in his safe return—showing how public speech can uphold courage, auspiciousness, and moral support.
As Arjuna proceeds on his mission, the crowd cannot see him directly but recognizes him by the visible, famous Gāṇḍīva bow. They comment on its fearsome twang and offer blessings that he travel safely and return, so they may see him again.