Shloka 4
Brahmopadeśa: Ahiṃsā, Jñāna, and the Kṣetrajña–Sattva Analysis
Chapter 49
मन्यन्ते ब्राह्मणा एव ब्रद्वाज्ञास्तत्त्वदर्शिन: । एकमेके पृथक् चान्ये बहुत्वमिति चापरे,वेद-शास्त्रोंके ज्ञाता तत्त्वदर्शी ब्राह्मण लोग यह मानते हैं कि एक ब्रह्म ही है। अन्य कितने ही कहते हैं कि जीव और ईश्वर अलग-अलग हैं और दूसरे लोग सबकी सत्ता भिन्न और बहुत प्रकारसे मानते हैं
manyante brāhmaṇā eva brahmavādinas tattvadarśinaḥ | ekam eke pṛthak cānye bahutvam iti cāpare ||
Vāyu sprach: „Die wahrheitsschauenden Brahmanen, kundig in Veda und Śāstras, vertreten unterschiedliche Ansichten. Einige bekräftigen: Die Wirklichkeit ist eins — Brahman allein. Andere halten an einer Unterscheidung fest und sagen, das individuelle Selbst (jīva) und der Herr (Īśvara) seien getrennt. Wieder andere behaupten Vielheit: dass Wesen und Prinzipien zahlreich und voneinander verschieden seien.“
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
That authoritative Vedic scholars themselves articulate multiple metaphysical positions—non-dual unity (Brahman alone), duality (jīva and Īśvara distinct), and pluralism (many distinct realities). The verse frames philosophical diversity as arising within learned tradition.
Vāyu is speaking and summarizing how different truth-seeing Brahmins interpret ultimate reality. The passage functions as a doctrinal survey within the discourse, presenting competing viewpoints rather than immediately settling them.